Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü;  

( www.hssgm.gov.tr )

Bulaşıcı hastalıklarla örgütlü mücadelenin ülkemizde 1800 lü yıllarda başladığı görülmektedir.

II. Mahmut'un emriyle karantina için ilk defa bir meclis (Meclis-i Tahaffuz) toplanarak 1838 yılında göreve başlamıştır. Bu mecliste Meclis-i Tahaffuz-ı Ula (Yüksek Karantina Meclisi) ve Meclis-i Tahaffuz-ı Sanı (Yüksek Karantina Bürosu) olmak üzere iki meclis görev yapmaktaydı.

Meclis, Çanakkale'de Akdeniz yolcularının İstanbul'a gelmeden evvel sağlık kontrolünden geçirildiği ve gerekli tedbirlerin alındığı bir merkez kurdurmuştur. Merkez yetkililerine Akdeniz tarafından gelecek imtiyazlı veya imtiyazsız her gemiye karantina konulması, bu gemilerde bulunan istisnasız herkesin aynı kayda tabi tutulması, karantina sonunda da kendilerine bir vesika verildikten sonra İstanbul'a gitmelerinde bir sakınca bulunmadığının bildirilmesi ,hatta emri dinlemeyenlere zor kullanılması ve karantinadan kaçarak İstanbul'a gelecek gemilerin tekrar boğaza iade edilmesi talimatını vermiştir. Ülkenin her tarafı için bir “Karantina Talimatnamesi” düzenlenerek dağıtımı yapılmıştır.

1839 yılında Meclis-i Tahaffuz-ı Ula Meclis-i Umuru Sıhhiye adını almış, meclisin ilk işi Türkiye ve İstanbul Limanı hakkında bir tüzük düzenlemek olmuş, 26 maddeden ibaret olan bu tüzükte patentalar, gemilerin zorunlulukları, şüpheli veya bulaşık gemiler ve karantina sırasında uyulacak kurallar açıklanmış, 8 Nisan 1840'da da karadan gelecek olanlar için ayrı bir tüzük çıkarılmıştır.

 İdare Merkezini halen aynı amaçla kullanılan Galata' da Kurşunlu Mahzen civarında Yeraltı Camiinin üstünde bulunan bu günkü yerine taşımıştır.

Ülkeler genel sağlık için gerek görülen bazı karantina tedbirlerinin düzenlenmesi için 1851 yılında Paris’te toplanmıştır. Karantina hastalıkları Veba, Kolera ve Sarıhumma ile sınırlandırılmıştır. Aynı toplantıda karantina süresi tüm ülkeler için 15 gün olarak belirlenmiştir.

Meclis-i Umuru Sıhhiye 1914 yılında kapitülasyonlarla beraber kaldırılmış yerine bağımsız Türk doktor ve bilim adamlarının yönetiminde Hudut Sıhhiye Müdüriyeti kurulmuştur.

Lozan anlaşmasından sonra yerine "İstanbul Limanı ve Boğazları Sıhhiye Müdüriyeti" kurulmuştur. 1924 yılında bu Müdüriyetin adı "Hudut ve Sevahil Sıhhiyesi Müdüriyeti Umumiyesi" (Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü) olarak değiştirilmiştir.

20 Temmuz 1936 tarihinde Montreux'de imza edilen Boğazlar Rejimi Hakkındaki Mukavelename ile Genel Müdürlüğün görevlerinden olan boğazlardan geçecek gemilerin tabi olacakları koşullar aydınlığa kavuşturulmuştur.

172 yıldır hizmet veren Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü; Merkezi İstanbul’da olan 7 Bölge Koordinatörlüğüne  bağlı 45  aktif Sahil Sağlık Denetleme Merkezi Tabipliği ile 16 Hava Sağlık Denetleme Merkezi Tabipliği, 4 Seyahat Sağlığı Merkezi ve Genel Müdürlüğe  bağlı 1 Tele Sağlıktan oluşmaktadır.

Görevleri arasında;

         a) Gemilere denetim sonucunda  sağlık açısından uygun olanlara serbest pratikasını (serbest giriş izni) vermek, Sağlık denetimi tamamlanmış gemilere patenta (Yurt dışına hareket izni) vermek,

         b) Gemiler limanda kaldığı süre içerisinde geminin bütün sağlık işlemleri ile ilgilenmek, gerektiğinde gemideki yolcu ve gemi görevlilerinin sağlık muayenesini yapmak ya da yaptırmak,

         c) Gerektiğinde yetkili kişiler veya kuruluşlarca gemilere ilaçlama işleminin yaptırılmasını sağlamak, işlemin yapıldığını denetlemek, limanları kemiricilerden ve vektörlerden uzak tutmak için gerekli tedbirleri aldırmak,

         d) Bulaşıcı ve salgın hastalıklara sebep olabilecek, temizlenmesi mümkün veya faydalı olmayan her çeşit eşyanın gemilerden boşaltılmasını sağlamak ve deniz yolu ile ülkeye girmesini engelleyici tedbirler almak,

         e) Görev sahası içerisinde gemilerle temas eden ve liman dahilinde çalışan; kamu görevlilerine, özel sektörde çalışan personele ve ilgili diğer kişilere gerek görülmesi halinde sağlık kontrolü yapmak, koruyucu önlemlerin alınmasını sağlamak ve gerekli aşıları uygulamak,

         f) Tele sağlık kanalı ile seyir halindeki gemilerde oluşan sağlık sorunlarına yabancı dil bilen personeli iler rehberlik etmek, yaralı yada hastanın geminin bulunduğu yerdeki otoritelerce sevk ve tedavisini yaptırmak, (www.telesaglik.gov.tr  ayrıntılı bilgi için tıklayınız)

         g) Etkilenmiş bir bölgeden gelen veya kuşkulanılan ulaşım ve nakil araçları çalışanları ve yolcularına gözetim uygulamak, hastalık taşıma ve yayma olasılığı olan durumlarda Genel Müdürlükçe ve Bakanlıkça belirlenen sağlık kuruluşunda tecrit ve tedavi edilmelerini, hastalığın yayılmasını engelleyici önlemlerin alınmasını sağlamak,

         h) Gerektiğinde görev sahasında her türlü ilkyardım, acil yardım ve diğer sağlık hizmetlerini yapmak,

         ı) Seyahat sağlığı hizmetlerini vermek, yurt dışına çıkmayı planlayan vatandaşlarımıza giceceği ülke ilgili sağlık risklerini anlatmak ve aşılama yapmak(ayrıntılı bilgi için www.seyahatsagligi.gov.tr tıklayınız.)    

         i) Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre gemi adamlarının sağlık raporlarıyla ilgili işlemlerini yürütmek,

Hizmet veren merkezlerimize ait iletişim bilgileri Genel Müdürlüğümüz internet sitesinde bulunmaktadır. İki hizmete ait iletişim bilgilerini aşağıya çıkarmaktayım.

SEYAHAT SAĞLIĞI DANIŞMA HATTI 

www.seyahatsagligi.gov.tr

       (0212)    444 77 34

                     444 SSDH

TELE SAĞLIK ÇAĞRI

MERKEZİMİZİN TELEFONU    www.telesaglik.gov.tr

        (0212) 444 83 53

                       444 TELE  

Dr. Mehmet Çelik

Karadeniz Bölge Koordinatör Tabibi

0 362 435 91 68

0 533 969 2818